بر اساس قوانین جاری کشور ، همه نوزادانی که متولد می شوند برای اینکه از حقوق قانونی و اجتماعی برخوردار شوند ، می بایست اسناد سجلی و هویتی مخصوص همچون شناسنامه دریافت نموده باشند . البته گرفتن شناسنامه برای نوزاد ، نیازمند آن است که تولد یا ولادت طفل ، مشخص و معلوم باشد و گواهی ولادت طفل توسط اشخاص ذی صلاح همچون پزشکان صادر شده باشد .
به همین دلیل ، گاها مواردی مشاهده می شود که برای گرفتن شناسنامه نوزادی ، گواهی ولادت برای وی جعل می شود تا به استناد آن ، به صورت غیر قانونی شناسنامه طفل صادر شود . اما خوب است بدانیم که جعل کردن گواهی ولادت نوزادان جرم است و مجازات دارد .
مجازات جرم جعل گواهی ولادت ممکن است شامل حبس تعزیری و یا جزای نقدی باشد . مراحل پیگیری جرم جعل گواهی ولادت از طریق شکایت به دادسرا انجام شده و نحوه رسیدگی به جرم جعل گواهی ولادت نیز طبق آیین دادرسی کیفری است .
جرم جعل گواهی ولادت
گواهی ولادت یا گواهی تولد به سندی گفته می شود که بر اساس آن ، ولادت یا به دنیا آمدن نوزاد گواهی می شود . در زمان های گذشته که وضع حمل بانوان توسط پزشک یا ماما در منزل انجام می شد ، گواهی کردن ولادت طفل به عهده ایشان بود .
در حال حاضر ، گواهی ولادت یا تولد طفل معمولا توسط بیمارستان ها صادر می شود و کادر بیمارستان برای اینکه گواهی ولادت صادر نماید ، می بایست اسناد هویتی مربوط به والدین طفل همچون شناسنامه یا کارت ملی آنها را ملاحظه نماید تا گواهی ولادت را صادر نموده و به والدین تحویل بدهند . البته در صورتی که پزشک یا ماما نیز در جریان تولد نوزاد نباشند ، با شهادت سه نفر می توان گواهی ولادت دریافت نمود .
نکته مهمی که در خصوص گواهی ولادت طفل وجود دارد آن است که دریافت گواهی ولادت ، برای صدور شناسنامه نوزادان تاثیر فراوانی دارد و در واقع ، بدون داشتن گواهی ولادت نمی توان اقدام به اخذ شناسنامه برای نوزادان نمود . حتی دریافت گواهی ولادت برای دریافت شناسنامه نوزادان حاصل از ازدواج موقت نیز الزامی است .
بر همین اساس ، گاهی اشخاصی که شرایط قانونی فرزند خواندگی را ندارند ، با استفاده از اعمال خلاف قانونی همچون جرم مخفی کردن یا دزدیدن نوزاد دیگران ، می خواهند وی را به عنوان فرزند خود قلمداد کنند و به همین خاطر ، اقدام به جعل گواهی ولادت می کنند تا با استفاده از این گواهی ، برای آن نوزاد شناسنامه نیز دریافت کنند .
این در حالی است که بر اساس قانون مجازات اسلامی ، جعل گواهی ولادت نیز همچون جعل سایر اسناد جرم تلقی شده است و حتی اگر شخصی خودش گواهی ولادت را جعل نکرده ولی آن را مورد استفاده قرار بدهد نیز مجرم محسوب و به مجازات قانونی محکوم می شود.
لذا به طور خلاصه باید گفت که جعل کردن گواهی تولد نوزاد که باید توسط بیمارستان یا پزشک صادر شود ، جرم است و فرقی هم ندارد که این جرم توسط پزشک و ماما انجام گیرد ، یا توسط افراد عادی یا توسط اشخاص جاعل . به هر حال ، بر اساس ماده 523 قانون مجازات اسلامی جرم جعل اسناد تعریف شده است که جعل گواهی ولادت ، می تواند یکی از مهم ترین مصادیق آن باشد .
بر اساس این ماده :
” ساختن نوشته یا سند یا ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیر رسمی ، خراشیدن ، تراشیدن ، قلم بردن، الحاق ، محو ، اثبات ، سیاه کردن ، تقدیم یا تاخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی ، الصاق نوشتهای به نوشته دیگر ، به کار بردن مهر دیگری بدون اجازه صاحب آن و نظایر اینها به قصد تقلب ” ، عناصر مادی یا رفتاری جرم جعل هستند.