اخذ رضایت نامه از بیمار چه تفاوتی با اخذ برائت نامه از بیمار دارد؟
خوب است بدانید وفق بند ج ماده ۱۵۸ قانون مجازات اسلامی هر نوع عمل جراحی یا طبابت مشروع که با رضایت شخص یا اولیا یا سرپرستان یا نمایندگان قانونی وی و رعایت موازین فنی و عملی ونظامات دولتی انجام میشود، قابل مجازات نمیباشد. در موارد فوری اخذ رضایت ضروری نیست.
از طرفی ماده ۴۹۵ قانون مجازات اسلامی بیان میدارد: هرگاه پزشک در معالجاتی که انجام میدهد موجب تلف یا صدمه بدنی گردد ضامن دیه است مگر آنکه عمل او مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی باشد یا اینکه قبل از معالجه برائت گرفته باشد و مرتکب تقصیری هم نشود. لذا در هر دو فرض اخذ رضایت نامه بیمار به پزشک یا تحصیل برائت نامه از بیمار چنانچه درمانگر مرتکب قصور پزشکی شود، مسئول بوده و ضامن پرداخت دیه به بیمار میباشد.
تاثیر رضایت نامه بیمار در شکایت از درمانگر:
خوب است بدانید در اصل حق طرح شکایت از درمانگر، وجود رضایت نامه بیمار تاثیری نداشته و بیمار چنانچه خود را صاحب حقی بداند که از وی تضییع شده است، میتواند نسبت به طرح و تنظیم شکواییه از درمانگر معالج خویش اقدام نماید. زیرا اخذ رضایت نامه بیمار در امور پزشکی رافع مسئولیت درمانگر و ضامن بودن او در قبال پرداخت دیه در حق بیمار در فرض بروز آسیب و اثبات قصور پزشکی ایشان نبوده و درمانگر همچنان مسئول است.
امکان شکایت از پزشک با وجود امضای رضایت نامه توسط بیمار:
شکایت از درمانگر با وجود امضای رضایت نامه توسط بیمار، ممکن بوده و به لحاظ قانونی فاقد ایراد و اشکال است. ولیکن خوب است بدانید اخذ رضایت نامه بیمار در امور پزشکی مرتفع کننده مسئولیت از پزشک و بهترین دفاع درمانگر از خود در مواقع طرح دعاوی واهی و کاذب میباشد. مانند آنکه شخصی مدعی این امر باشد که بدون اذن و اجازه و رضایت او، درمانگر نسبت به انجام اعمال پزشکی خواه درمانی خواه زیبایی اقدام نموده است. زیرا رضایت نامه کتبی از بیمار در شرایطی اخذ میشود که وی بالغ، آگاه، مشرف بر امر و بدون هیچگونه فشار و تهدیدی نسبت به امضای رضایت نامه به درمانگر یا برائت نامه اقدام نموده است.
استثنای وارد بر اخذ رضایت و برائت (شرایط اورژانسی):
در چه مواردی اخذ رضایت نامه بیمار در امور پزشکی ضروری نبوده و بدون رضایت نامه باید اقدام به درمان صورت پذیرد؟
در موارد فوری و اورژانسی مانند بیهوشی بیمار نیاز به اخذ رضایت نامه کتبی از بیمار نمیباشد. نظر به فوریت اقدامات پزشکی برای حفظ جان بیمار، این الزام مرتفع میگردد. مانند آنکه اگر برای جری اقدامات و عملیات اعلام رضایت بیمار مانند امضا و اثر انگشت او یا ولی قانونی اش صبر نماییم با فوت بیمار مواجه خواهیم شد.
در این موارد نظر به ضرورت بر حفظ جان بیمار و کاهش احتمال بروز آسیب شدید و غیر قابل جبران مانند آنکه بر اثر عدم اقدام فوری و نرسیدن اکسیژن به مغز ضایعه ای برای همیشه در مغز بیمار ایجاد شده که حتی ممکن است قدرت تکلم، تحرک و غیره را از بیمار سلب نماید، تاخیر برای اخذ برائت از بیمار جایز نبوده و درمانگر میتواند بدون گرفتن رضایت نامه از بیمار نسبت به اقدامات پزشکی عمل نماید.